Akt Poświadczenia Dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia Gdańsk – szybciej niż w sądzie

Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) to dokument sporządzany przez notariusza, który formalnie potwierdza, kto i w jakiej części dziedziczy po zmarłej osobie. Ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, ale można go uzyskać znacznie szybciej – zazwyczaj w trakcie jednej wizyty w kancelarii. To obok drogi sądowej jedyny sposób na formalne potwierdzenie praw do spadku.

Co to jest akt poświadczenia dziedziczenia?

APD uregulowany jest w art. 95a–95p ustawy z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie. Po sporządzeniu notariusz rejestruje go w Rejestrze Spadkowym prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną – i dopiero z chwilą rejestracji akt nabiera mocy prawnej równoważnej prawomocnemu postanowieniu sądu.

Zarejestrowany APD pozwala załatwić wszystkie formalności spadkowe: zgłoszenie podatkowe w urzędzie skarbowym (druk SD-Z2 dla najbliższej rodziny), odblokowanie kont bankowych zmarłego, ujawnienie własności w księdze wieczystej, sprzedaż lub dział spadku.

Kiedy można sporządzić APD u notariusza, a kiedy konieczna jest droga sądowa

Notariusz sporządzi APD, jeżeli wszyscy spadkobiercy są zgodni co do dziedziczenia i jednocześnie stawią się w kancelarii. Notariusz odmawia sporządzenia aktu, gdy:

• w sprawie spadkowej zostało już wcześniej wydane postanowienie sądu albo sporządzony został inny APD,
• ujawnią się okoliczności wskazujące, że nie wszyscy potencjalni spadkobiercy są obecni, albo istnieją testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone,
• brak jest jurysdykcji krajowej (np. spadkodawca ostatnio mieszkał za granicą i nie zachodzą przesłanki polskiej jurysdykcji),
• istnieją testamenty szczególne (np. ustny lub wojskowy),
• spadkodawca zmarł przed 1 lipca 1984 roku.

W tych przypadkach jedyną drogą jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku.

Przebieg sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia

1. Skompletowanie dokumentów. Przed wizytą trzeba zgromadzić: odpis aktu zgonu spadkodawcy, dokument potwierdzający PESEL spadkodawcy, odpisy aktów stanu cywilnego osób powołanych do spadku (akty urodzenia, akty małżeństwa), testament, jeśli istnieje, a w przypadku spadku obejmującego nieruchomości – numery ksiąg wieczystych. Konkretną listę dokumentów dla danej sprawy ustalamy podczas pierwszego kontaktu.

2. Otwarcie i ogłoszenie testamentu (jeśli istnieje). Notariusz otwiera testament, sprawdza jego ważność i sporządza protokół otwarcia. Może również przeszukać Notarialny Rejestr Testamentów, jeśli spadkobiercy nie mają pewności, czy zmarły sporządził testament notarialny.

3. Oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (jeśli wymagane). Spadkobierca ma 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania, na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku wprost, z dobrodziejstwem inwentarza lub o jego odrzuceniu (art. 1015 § 1 KC). Jeżeli APD sporządzane jest przed upływem tego terminu, oświadczenia można złożyć od razu u notariusza. Po upływie 6 miesięcy bez oświadczenia spadek przyjmuje się z dobrodziejstwem inwentarza – z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wartości aktywów spadku.

4. Protokół dziedziczenia. Notariusz spisuje protokół przy jednoczesnym udziale wszystkich osób zainteresowanych. Protokół zawiera oświadczenia o: znanych testamentach lub ich braku, istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby lub współdziedziczyły z obecnymi spadkobiercami, obywatelstwie i miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili śmierci, wcześniejszych oświadczeniach o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, ewentualnych orzeczeniach o niegodności dziedziczenia oraz umowach o zrzeczenie się dziedziczenia. Od 17 marca 2026 r. protokół zawiera również oświadczenie spadkobierców o znanych im nieruchomościach wchodzących w skład spadku.

5. Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli protokół nie budzi wątpliwości, notariusz sporządza i podpisuje APD, w którym wskazuje spadkobierców i wysokość ich udziałów.

6. Rejestracja w Rejestrze Spadkowym. Notariusz niezwłocznie rejestruje akt w elektronicznym Rejestrze Spadkowym – z chwilą rejestracji akt nabiera pełnej mocy prawnej.

Wpis spadkobiercy do księgi wieczystej – nowość od 17 marca 2026 r.

Od 17 marca 2026 r. notariusz może na wniosek spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego złożyć elektroniczny wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej bezpośrednio po sporządzeniu APD. Podstawą jest art. 95ga Prawa o notariacie wprowadzony ustawą z 21 listopada 2025 r.

Do tej pory spadkobiercy musieli samodzielnie składać papierowy wniosek do sądu wieczystoksięgowego, wypełniać formularze KW-WPIS, dołączać wypis APD i uiszczać opłatę sądową – co często kończyło się błędami formalnymi i wezwaniami do uzupełnienia. Po nowelizacji notariusz załatwia całą procedurę elektronicznie podczas tej samej wizyty.

Co ważne, z usługi mogą skorzystać również osoby, które uzyskały APD przed 17 marca 2026 r. i dotąd nie zaktualizowały księgi wieczystej. Wystarczy wówczas podać numer KW i dostarczyć wypis aktu – notariusz sporządzi protokół z żądaniem wpisu i przekaże wniosek do sądu.

Przy okazji wniosku spadkowego można też uporządkować inne nieaktualne wpisy w KW – na przykład wykreślić wygasłą hipotekę albo zaktualizować nieaktualną numerację działek, jeżeli przedłożone zostaną odpowiednie dokumenty.

Warto pamiętać, że art. 35 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek ujawnienia swojego prawa w KW, a niedopełnienie tego obowiązku może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą wobec osób trzecich, które poniosły szkodę z tego powodu.

Zalety APD w porównaniu z drogą sądową

Czas – przy zgodnej woli wszystkich spadkobierców cały proces można zamknąć w ciągu jednej wizyty (po skompletowaniu dokumentów). Postępowanie sądowe trwa zazwyczaj kilka miesięcy – w większych miastach nawet rok i więcej.

Miejsce – APD można sporządzić u dowolnie wybranego notariusza w Polsce, niezależnie od ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Postępowanie sądowe toczy się przed sądem spadku (właściwym dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego).

Komfort – jedna wizyta w kancelarii zamiast rozpraw, biura podawczego i wezwań sądowych.

Pełna obsługa formalności – od 17 marca 2026 r. notariusz może załatwić w jednym kroku zarówno potwierdzenie praw do spadku, jak i wpis do księgi wieczystej.

Najczęściej zadawane pytania

Jak długo po śmierci można sporządzić APD?

Sam akt poświadczenia dziedziczenia można sporządzić w dowolnym czasie po śmierci spadkodawcy – nie ma górnej granicy. Termin 6 miesięcy z art. 1015 KC dotyczy wyłącznie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, nie samego potwierdzenia praw do spadku. Wiele osób zgłasza się po latach – zwłaszcza gdy pojawia się potrzeba sprzedaży odziedziczonej nieruchomości lub załatwienia formalności w banku.

Co jeśli jeden ze spadkobierców mieszka za granicą?

Sporządzenie APD wymaga jednoczesnej obecności wszystkich spadkobierców w kancelarii. Jeżeli jeden z nich nie może przyjechać do Polski, droga notarialna jest zablokowana. W takim przypadku konieczne jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku – w postępowaniu sądowym można działać przez pełnomocnika. Alternatywnie spadkobierca przebywający za granicą może jednorazowo przyjechać do Polski na wizytę u notariusza – wówczas sprawę można załatwić jednorazowo.

Czy notariusz odbierze za mnie podatek od spadku?

Nie. Notariusz po sporządzeniu APD ma obowiązek zarejestrować go w Rejestrze Spadkowym, do którego dostęp mają sądy i urzędy skarbowe. Sam jednak nie składa za spadkobiercę deklaracji podatkowej. Spadkobierca z grupy 0 (małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) ma 6 miesięcy od dnia zarejestrowania APD na złożenie druku SD-Z2 w urzędzie skarbowym – terminowe złożenie gwarantuje całkowite zwolnienie z podatku, niezależnie od wartości spadku.

Akt poświadczenia dziedziczenia w kancelarii w Gdańsku

Kancelaria Notarialna Łukasz Kozon w Gdańsku-Wrzeszczu (osiedle Garnizon, ul. Leśmiana 3) sporządza akty poświadczenia dziedziczenia przy dziedziczeniu ustawowym i testamentowym. Na życzenie klienta składamy również elektroniczny wniosek o wpis spadkobiercy do księgi wieczystej – usługa dostępna od 17 marca 2026 r. zarówno przy nowych APD, jak i przy aktach sporządzonych wcześniej, jeżeli spadkobierca nie zaktualizował dotąd księgi.

Aby umówić termin lub uzyskać listę dokumentów potrzebnych w konkretnej sprawie, prosimy o kontakt – dane znajdują się w zakładce Kontakt. Pełne informacje o opłatach notarialnych dostępne są na stronie Opłaty.

Powyższy tekst ma charakter informacyjny i przedstawia uproszczony opis instytucji prawnych. W celu omówienia konkretnej sytuacji prosimy o kontakt z kancelarią.